Kripto Portföy Çeşitlendirmesi: 10 Farklı Coin Almak Riski Azaltır mı?

"Portföyümde 12 farklı coin var, riskim dağılmış durumda." Kripto konuşmalarında en sık duyulan cümlelerden biri. Kulağa mantıklı geliyor: yumurtaları farklı sepetlere koymak.

Sorun şu ki çeşitlendirme, farklı isimlere sahip olmak değildir. Birlikte hareket etmeyen şeylere sahip olmaktır. Kripto piyasasında bu ikisi çoğu zaman aynı şey değil ve aradaki fark ölçülebilir.

Çeşitlendirme neyi çözer, neyi çözmez

Çeşitlendirmenin koruduğu tek bir şey var: tek bir varlığa özgü risk. Bir projenin ekibi dağılırsa, sözleşmesi hacklenirse veya borsadan çıkarılırsa, o varlık portföyünüzün küçük bir parçasıysa darbe sınırlı kalır.

Koruyamadığı şey ise piyasanın tamamını aynı anda etkileyen risk. Faiz kararı, düzenleme haberi, büyük bir borsanın çökmesi. Böyle günlerde ne kadar farklı coin tuttuğunuzun pek önemi olmaz.

Bu yüzden asıl soru "kaç tane coinim var" değil, şu iki sorudur.

Birinci soru: ağırlıklar ne durumda?

Adet yanıltıcıdır. 12 coininiz olabilir ama portföyün %70'i tek bir varlıktaysa, elinizde 12 varlıklı bir portföy değil, bir BTC pozisyonu ve etrafında biraz gürültü vardır.

Ölçüm basit: her varlığın portföydeki yüzdesi.

Ağırlık = Varlığın güncel değeri / Portföyün toplam değeri

Burada gözden kaçan bir ayrıntı var: ağırlıklar siz hiçbir şey yapmasanız da kayar. Bir varlığınız üç katına çıktıysa, portföyünüzdeki payı da büyümüştür. Altı ay önce dengeli kurduğunuz dağılım bugün dengeli olmayabilir — üstelik siz tek bir işlem bile yapmamış olsanız.

İkinci soru: birlikte mi hareket ediyorlar?

Burada devreye korelasyon giriyor. İki varlığın günlük getirilerinin ne kadar birlikte hareket ettiğini −1 ile +1 arasında bir sayıyla ifade eder.

• +1'e yakın: neredeyse her gün aynı yöne gidiyorlar
• 0 civarı: aralarında anlamlı bir ilişki yok
• −1'e yakın: biri çıkarken diğeri düşüyor

Çeşitlendirmenin işe yaraması için korelasyonun düşük olması gerekir. Kripto piyasasının belirleyici özelliği ise şu: çoğu varlık, çoğu zaman yüksek korelasyona sahiptir.

Sayılarla: 10 coin ne kadar koruma sağlar?

Eşit ağırlıklı, dalgalanmaları benzer N varlıktan oluşan bir portföyün dalgalanması şu şekilde hesaplanır:

Portföy dalgalanması = Tek varlık dalgalanması x karekök( 1/N + (1 - 1/N) x korelasyon )

10 varlıklı bir portföyde, tek bir varlığın dalgalanmasına oranla:

• İkili korelasyon 0,0 ise portföy dalgalanması tek varlığın %32'si
• Korelasyon 0,2 ise %53'ü
• Korelasyon 0,5 ise %74'ü
• Korelasyon 0,9 ise %95'i

Son satır konunun özeti. Aralarındaki korelasyon 0,9 olan 10 farklı coin, tek bir coinin dalgalanmasının %95'ini taşır. Adet on kat artmış, risk neredeyse hiç azalmamıştır.

İşin daha zor tarafı da var: korelasyon sabit bir sayı değildir. Piyasa sakinken varlıklar birbirinden ayrışabilir, ancak sert düşüş günlerinde korelasyonlar tipik olarak yükselir. Yani çeşitlendirmenin koruması, tam ona ihtiyaç duyduğunuz anda zayıflama eğilimindedir.

Sayıyı artırmak neden işe yaramıyor

Çoğu portföy farkında olmadan aynı bahsi birkaç kez oynar. Altı farklı Layer-1 almak, altı farklı varlık gibi görünür; ama hepsi aynı anlatıya, aynı likidite koşullarına ve aynı risk iştahına bağlıdır. Aynı sektörden yedinci coini eklemek, çeşitliliği artırmaktan çok pozisyonu büyütür.

Buradaki ayrım şu: farklı isim ile farklı davranış aynı şey değildir. Ölçmeden hangisine sahip olduğunuzu bilemezsiniz.

Kendi portföyünüzde nasıl ölçersiniz

Üç adım yeterli:

1. Ağırlıkları çıkarın. Adetleri değil, yüzdeleri. En büyük varlığınız toplamın ne kadarı?
2. En büyük birkaç varlığın ikili korelasyonuna bakın. Portföyün ağırlığını taşıyan varlıklar arasındaki ilişki, kuyruktaki küçük pozisyonlardan çok daha belirleyicidir.
3. Farklı dönemlerde tekrarlayın. 7 günlük tablo ile 90 günlük tablo çoğu zaman farklı çıkar; ikisini birlikte görmek, ilişkinin ne kadar kalıcı olduğunu gösterir.

CrynexFolio her iki ölçümü de hazır veriyor: portföy dağılım grafiği her varlığın güncel ağırlığını gösterir, Karşılaştır sayfası ise dört varlığa kadar seçim yapıp 7, 30 veya 90 günlük gerçek fiyat verisi üzerinden ikili korelasyonlarını hesaplar.

Sık yapılan dört hata

• Adedi çeşitlilik sanmak. On beş coin, düşük risk demek değildir. Ağırlıklar ve korelasyonlar bilinmeden hiçbir şey bilinmiyor demektir.
• Stablecoin'i çeşitlendirme saymak. Nakde geçmek riski azaltır, ama bu çeşitlendirme değil, maruziyeti azaltmaktır. İkisini aynı kefeye koymak portföyün gerçek dağılımını gizler.
• Korelasyonu bir kez ölçüp sabit sanmak. Tek bir dönemde ölçülmüş bir sayı, o dönemin özelliğidir. Kriz günlerinde tablo değişir.
• Ağırlıkları hiç güncellememek. Fiyat hareketleri dağılımınızı siz farkında olmadan kaydırır; dolayısıyla dağılım periyodik olarak yeniden bakılması gereken bir şeydir.

Bir not

Bu yazı bir ölçüm yöntemi anlatır, yatırım tavsiyesi değildir. Hangi dağılımın, hangi risk seviyesinin veya hangi varlıkların size uygun olduğu; hedeflerinize, vadenize ve risk toleransınıza bağlıdır ve bu yazının kapsamı dışındadır.

Anlatılan tek şey şu: portföyünüzün ne kadar çeşitli olduğu bir his değil, hesaplanabilir bir büyüklüktür.

Özet

• Çeşitlendirme farklı isimlere değil, birlikte hareket etmeyen varlıklara sahip olmaktır.
• Coin adedi yanıltıcıdır; belirleyici olan ağırlıklar ve ikili korelasyonlardır.
• Korelasyonu yüksek 10 varlık, tek bir varlığın dalgalanmasının %95'ini taşıyabilir.
• Korelasyon sabit değildir ve sert düşüş günlerinde tipik olarak yükselir.
• Ağırlıklar siz işlem yapmasanız bile fiyat hareketiyle kayar.

Portföyünüzün gerçekten dağınık olup olmadığını tahmin etmek yerine ölçebilirsiniz. Ölçüm, çoğu zaman tahminden farklı çıkar.